dünyanın çevresinde hareket ederken,doÄŸrudan doÄŸruya dünya ile güneÅŸin arasından geçtiÄŸi zaman, gölgesi dünyanın üzerine düşer ve “güneÅŸ tutulması” diye tanımlanan olay meydana gelir.

Güneş tutulması sadece av yeniyken olur. Bunun nedeni.ayin bu esnada dünyanın güneşe bakan yüzünü kapamasıdır. Ancak, burada akla bir soru gelecektir. Niçin ayın her yeni doğuşunda güneş tutulması olmaz ?

Bu sorunun cevabı gayet basittir. Ayın dünya çevresindeki yörüngesi, dünyanın güneş çevresindeki yörüngesiyle doğrudan doğruya denk gelmez. Dünyanın çevresindeki 29 günlük hareketi sırasında, ay baz an dünyanın yörüngesinin biraz yukarısından, bazen da biraz aşağısından geçer.

GüneÅŸ tutulması “tam”,”halka ÅŸeklinde” veya “kısmen” olur. Ay güneÅŸi tamamen gözden gizlerse,güneÅŸ tutulması “tam” dır. Fakat ay dünyadan her zaman aynı mesafede deÄŸildir. Genellikle, güneÅŸi tamamen gizleyemeyecek kadar uzaktır dünyadan. Böyle durumlarda “güneÅŸ tutulması” olduÄŸu zaman, ay, güneÅŸin sadece kenar çizgisini çepeçevre kapayan ensiz bir halka görünümündedir. Bu tür güneÅŸ tutulması, “halka ÅŸeklinde” tutulma olarak tanımlanır.

Ay tutulması ise, sadece ay dolunay halindeyken meydana gelir, bu durumda,dünya güneÅŸle ayın arasındadır. Dünyanın gölgesi ayın üzerine düşer ve “ay tutulması” dediÄŸimiz ÅŸey olur.

Bazı yıllar ay tutulması hiç olmaz.Buna karşılık,bazı yıllar bir ile üç arasında ay tutulması görülür. Oysa,her yıl en azından iki kez güneş tutulması olayı gerçekleşir. Bazen beşe kadar çıkar bu. Dünyanın herhangi bir kesiminin yüzeyinde .güneşin tam tutulması yaklaşık olarak ancak 360yılda bir görülebilir.

Ay ve güneÅŸ tutulmalarının düzenli hesaplamasını ilk kez Kalde’li gökbakıcılar (uçağın astronomları )yapmışlardır.Kalde’li bilginlere göre, güneÅŸ ve ay tutulmaları 6585 günde bir tıpatıp aynı oluyordu. BaÅŸka türlü söylemek gerekiyorsa, bunların uzaydaki devirleri her 18 yıl 11 günde bir aynı ÅŸekilde tekrarlanıyordu. Kalde’li astronomlar,bu 18 yıl 11 günlük döneme “Saros” devri adını vermiÅŸlerdi. Bir Saros devrinde ortalama olarak 42 kez güneÅŸ tutulması, 27 kez de ay tutulması görülür.

Güneş ve ay tutulmalarının belirli zaman aralarıyla olmasının nedeni,her ikisinin de belirli bir yörünge üzerinde hareket etmelidir. Bu hareket de belirli bir zamanda olmaktadır. Yani, güneş, ay ve dünya, belirli zamanlarda belirli noktalardan geçerler. Güneş ve ay tutulmalarının zaman hesaplaması da bu şekilde mümkün olur.