dünyanın çevresinde hareket ederken,doÄŸrudan doÄŸruya dünya ile güneÅŸin arasından geçtiÄŸi zaman, gölgesi dünyanın üzerine düşer ve “güneÅŸ tutulması” diye tanımlanan olay meydana gelir.

Güneş tutulması sadece av yeniyken olur. Bunun nedeni.ayin bu esnada dünyanın güneşe bakan yüzünü kapamasıdır. Ancak, burada akla bir soru gelecektir. Niçin ayın her yeni doğuşunda güneş tutulması olmaz ?

Bu sorunun cevabı gayet basittir. Ayın dünya çevresindeki yörüngesi, dünyanın güneş çevresindeki yörüngesiyle doğrudan doğruya denk gelmez. Dünyanın çevresindeki 29 günlük hareketi sırasında, ay baz an dünyanın yörüngesinin biraz yukarısından, bazen da biraz aşağısından geçer.

GüneÅŸ tutulması “tam”,”halka ÅŸeklinde” veya “kısmen” olur. Ay güneÅŸi tamamen gözden gizlerse,güneÅŸ tutulması “tam” dır. Fakat ay dünyadan her zaman aynı mesafede deÄŸildir. Genellikle, güneÅŸi tamamen gizleyemeyecek kadar uzaktır dünyadan. Böyle durumlarda “güneÅŸ tutulması” olduÄŸu zaman, ay, güneÅŸin sadece kenar çizgisini çepeçevre kapayan ensiz bir halka görünümündedir. Bu tür güneÅŸ tutulması, “halka ÅŸeklinde” tutulma olarak tanımlanır.

Ay tutulması ise, sadece ay dolunay halindeyken meydana gelir, bu durumda,dünya güneÅŸle ayın arasındadır. Dünyanın gölgesi ayın üzerine düşer ve “ay tutulması” dediÄŸimiz ÅŸey olur.

Bazı yıllar ay tutulması hiç olmaz.Buna karşılık,bazı yıllar bir ile üç arasında ay tutulması görülür. Oysa,her yıl en azından iki kez güneş tutulması olayı gerçekleşir. Bazen beşe kadar çıkar bu. Dünyanın herhangi bir kesiminin yüzeyinde .güneşin tam tutulması yaklaşık olarak ancak 360yılda bir görülebilir.

Ay ve güneÅŸ tutulmalarının düzenli hesaplamasını ilk kez Kalde’li gökbakıcılar (uçağın astronomları )yapmışlardır.Kalde’li bilginlere göre, güneÅŸ ve ay tutulmaları 6585 günde bir tıpatıp aynı oluyordu. BaÅŸka türlü söylemek gerekiyorsa, bunların uzaydaki devirleri her 18 yıl 11 günde bir aynı ÅŸekilde tekrarlanıyordu. Kalde’li astronomlar,bu 18 yıl 11 günlük döneme “Saros” devri adını vermiÅŸlerdi. Bir Saros devrinde ortalama olarak 42 kez güneÅŸ tutulması, 27 kez de ay tutulması görülür.

Güneş ve ay tutulmalarının belirli zaman aralarıyla olmasının nedeni,her ikisinin de belirli bir yörünge üzerinde hareket etmelidir. Bu hareket de belirli bir zamanda olmaktadır. Yani, güneş, ay ve dünya, belirli zamanlarda belirli noktalardan geçerler. Güneş ve ay tutulmalarının zaman hesaplaması da bu şekilde mümkün olur.

Ayaklarımızın çok, çok altında, toprağın derinliğinde ne olduğunu bilmek herhalde meraka değer bir konudur? 7338 mil uzunluğunda ve dikine bir tünel açıldığını düşünelim.Merkezde birkaç bin mil boyunca ısı, 4000 ila 8000 derece santigrad arasında değişimler gösterecektir.

Tam olarak merkeze ulaştığımızda ki yer çekiminin de merkezidir bu,arz üzerindeki bütün unsurlar, burada aynı çekim gravitesi ile her yönden eş değerde çekilmektedir.

Yapılan araştırmalar, yüzeyden 2000 mil derinlikte bir merkez göbeğinin varlığını belirtmektedir. Bu merkez göbeği 10. 000 santigrad derece ısıya sahiptir. Demiri ve nikeli eritecek bir ısıdır bu.. .Dolayısı ile buradaki kayalar elastiki , sıvıdan yoğun fakat sertliğini kaybetmiş bir yapıdadır.

Bildiğimiz kıtalar ve okyanuslar, aslında arz küresinin yüzey kabuğudurlar. Bu yüzey tabakası 10 ile 40 mil arasında bir kalınlığa kadar iner. 700 mil kalınlığında bir bazalt tabakası üzerinde bulunmaktadır.

zamanlar bir kuyruklu yıldızın görünüşü insanların korkuyla titremelerine,dehşete kapılmalarına sebep olurdu. İnsanlar, kuyruklu yıldızların öldürücü salgın hastalıklar,savaşlar,insanlığın bütünü için büyük ölçüde tehlikeler konusunda uğursuz bir belirti, kötü bir kehanet niteliği taşıdığına inanırlardı.

Bugün,bir kuyruklu yıldızın ne olduğuna ilişkin bilimsel temellere dayanan bir bilgimiz var. Gene de onlarla ilgili tüm soruları cevaplandırabilmiş değiliz. Bir kuyruklu yıldız ilk göründüğü zaman küçük, çok küçük bir ışık noktası halindedir. Oysa bu ışık noktasının çapı binlerce mil olabilir.

Işıklı nokta,kuyruklu yıldızın “başı” veya “nükleuz”udur. Bilim adamlarına göre,bu ışıklı nokta,gazlarla bileÅŸki halinde katı,kitlesel maddeciklerin kümelenmesinden oluÅŸmuÅŸtur. Ancak,bu maddenin nereden, hangi kaynaktan geldiÄŸi halen bir esrardır.

Kuyruklu yıldız güneÅŸe yaklaÅŸtığı zaman, genellikle arkasında bir kuyruk belirir. Kuyruk, çok ince gazları ve çok küçük zerrecikleri kapsayan bir yapıdadır. Bu çok küçük madde zerrecikleri,kuyruklu yıldız güneÅŸin etkisi altına girdiÄŸi zaman başından kopuÅŸmuÅŸ, yayılmıştır. “Nükleuz”un çevresinde üçüncü bir kesim vardır. Söz konusu kesim “koma” diye adlandırılır. Koma’nın parlak bulutumsu bir görünümü olup, çapı bazen 150.000 mili bulur,hatta aÅŸar.

Kuyruklu yıldızların kuyrukları biçim ve boyut bakımından çok değişiktir. Bazıları kısa ve enli,bazıları ise uzun ve incedir. Genellikle,uzunlukları en azından 5.000.000 mildir.Buna karşılık, bazı kuyruklu yıldızların hiç kuyruğu yoktur. Bazen de kuyruk 100.000.000 mil uzunluğundadır.

Kuyruk büyüdükçe, kuyruklu yıldız hız kazanır. GüneÅŸe yaklaşırken baÅŸ kısmı önde olarak hareket halindedir. Sonra garip bir ÅŸey olur. GüneÅŸten uzaklaÅŸan kuyruklu yıldızın kuyruk kısmı öndedir. Başı da onu izler. Bunun nedeni, güneÅŸten yayılan ışığın basıncıdır. Bu basınç,çok küçük zerrecikleri, kuyruklu yıldızın “baÅŸ” kısmından iter,uzaklaÅŸtırır ve kuyruk yapısında toplaÅŸmalarına sebep olur.

Bunun sonucu olarak, kuyruklu yıldız güneşten uzaklaşırken kuyruk kesimi öndedir. Güneşten uzaklaşmasıyla,kuyruklu yıldız derece derece hızını kaybeder. Sürati azalır, sonra görülmez olur. Kuyruklu yıldızlar bazen yıllarca görülebilir de. Fakat içlerinden çoğunun görülmesiyle gözden kaybolması kısa zamana sığar.

Kuyruklu yıldızlar güneşin çevresinde birbirini izleyen turlar yaparlar. Ancak, bir tek hareketin yapılması için uzun bir süreye ihtiyaç vardır. Nitekim Halley kuyruklu yıldızı bu seferini 75 yılda tamamlamıştır.

Halen astronomların listesinde 1000 kuyruklu yıldız kayıtlıdır. Öte yandan,güneş sistemimizde gözle seçilip görülmeyen yüz binlerce kuyruklu yıldız bulunabileceği de ileri sürülmektedir.

HACETTEPE ÃœNIVERSITESI ARASTIRMA SONUCLARI

Piyasada satilan hazir gida maddeleri ülkemizde insan sagligini ciddi bicimde etkileyecek derecede katki maddeleri icermektedir. Ancak bu maddeler, tüm cabalara ragmen medya araciligi ile ilan edilememektedir.
Günümüzde gida sektörü büyük bir tröst halini almistir. Örnegin hicbir yayin organinda Coca- Cola’nin zararli oldugunu göremezsiniz. Ancak biz tüketiciler, aile fertlerimizi, cevremizdeki arkadaslarimizi, haberdar ederek bilinclendirebiliriz.
Son yillarda kanser vakalarinin neden devamli artis gösterdigini hic düsündünüz mü?
Siz cocugunuzun kanserojen madde iceren gida almasini ister misiniz?
Peki niye katkili ketcap aliyorsunuz?
Sizlere asagida sundugumuz tablo alacaginiz hazir gida maddelerindeki katkilarla ilgili bilgi vermektedir.
Sagliginiz icin: Lütfen her hangi bir gida maddesi satin almadan önce ambalajinin üzerini
dikkatlice okuyun.
ZARARSIZ KATKILAR
E100, 103, 104, 105, 111, 121, 122, 126,130, 132, 140,151, 152, 160,
161, 162, 163, 170, 174, 175, 180, 181, 200, 201, 202, 203, 236, 237,
238, 260, 261, 262, 263, 270, 280, 281, 282, 290, 300, 301, 303, 304, 305, 306, 307, 308,
309, 322, 325, 326, 327, 331, 332, 333, 334, 336, 337, 382, 400, 401, 402, 403, 404,405, 406,
408, 410, 411, 420, 421, 422, 440, 471, 472, 473, 474, 475,480
SÃœPHELI KATKILAR
E125, 141, 150, 153, 171, 172, 173, 240, 241, 477, 605
E220,221,222,223,224, 338, 339, 340, 341, 460, 461, 466, 407 (MIDE VE BA GIRSAK
HASTALIKLARI) E200 (VUCUTTAKI VITAMIN B12 YI YOK EDIYOR) E250,251, 320, 321 (KALP
HASTALIKLARI, DAMAR SERTLIKLER VE TIKANIKLIKLARI)
TEHLIKELI KATKILAR
E102, 120, E311, 312 (NÖROLOJIK HASTALIKLAR)
KANSEROJEN KATKILAR
E102, 110, 123, 124, 131, 142, 210, 211, 213, 214, 215,216, 217
ÖRNEGIN E211-SODYUM BENZOAT KETCAPLARDA BULUNMAKTADIR.
123,110 ABD, INGILTERE, FRANSA, ALMANYA, RUSYA,JAPONYA VE DAHA BIRCOK ÃœLKEDE
YASAKLANMISTIR. FAKAT ÃœLKEMIZDE RENKLI DRAJE CIKOLATALARDA VE KAYMAKLI
BISKÃœVILERDE KULLANILMAKTADIR.
EN TEHLIKELI KANSEROJEN KATKILAR:
E330 (NE YAZIKKI BIRCOK HAZIR GIDADA KULLANILMAKTADIR.)
BAZI HAZIR GIDALARDA TESBIT EDILEN KATKI MADDELERI E330 -
ÜLKER LÜKS GOFRET, MEYSU (ÖZELLIKLE KAYISI) , KNOR DOMATES CORBA, TÜM TENEKE
KONSERVE VE TURSULAR, 7UP, SCHWEPPES (TÃœM ÃœRÃœNLERI) , JELIBON, TAMEK YAPRAK
SARMA, PIYALE HAZIR CORBA, OLIPS,
E250 – TÃœM SALAMLARDA
E300 – FANTA PORTAKAL, CINOMEL
E320 – ETI PUFY, KNORR ISKEMBE CORBA
E223 – ÃœLKER HAYLAYF, ALBENI
E322 – ÃœLKER COKOKREM
LÃœTFEN COGALTARAK DOSTLARINIZA DAGITINIZ.
Bilgilerinize sunulur…
Doc.Dr. Mustafa TÃœRKMEN

Genel Özellikleri: Kristal, crack, ice ya da metamfetamin olarak da bilinir. Bazı kaynaklarda tüttürülebilen metamfetamin olarak geçer. Etkisi metamfetaminden farksızdır. Türkiye’de yoktur.

Görünüş ve Kullanım: Renksiz, kokusuz, mat bir buz kütlesine benzer.

Etkisi: Az dozda kullanıldığında uyanıklık, enerji yoğunluğu, çoşku ya da kaygı, korku, sinirlilik, hassaslık gibi etkileri olabilir. Aşırı dozda ise halüsinasyonlar, paranoya, aşırı şiddet eğilimi, hareketlerde organizasyonsuzluk, korku ve antisosyal davranışlar görülebilir. Kullanıldıktan sonra etkisi 8-24 saat arası sürer.
Fiziksel olarak kan basıncında, kalp atışlarında artış, hızlı soluk alıp verme, böbrek yetmezliği ve kalp krizi gibi etkileri olabilir.

Yoksunluk: Yoksunluk döneminde kaşıntı, rahatsızlık, huzursuzluk, depresyon, intihar girişimleri görülebilir. Kişiler madde etkisindeyken uyumayıp, yemek yemediklerinden; maddenin etkisi geçerken aşırı uyku ve yemek yeme davranışları görülebilir.

Sonuçlar: Ice’ın bağımlılığı çok kuvvetlidir. Bazen sadece bir kullanım bile bağımlılık geliştirebilir. Aşırı doz ölümle sonuçlanabilir. Yoksunluğunda çok ağır depresyona ve intihara sebep olur. Toksikasyona bağlı olarak gelişen psikozların kalıcı olma olasılığı vardır.